الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
287
دقائق العلاج ( فارسي )
سال خراب بوده يكماهه بهبود مىيابد و گفته است كه كار اين سرمه به معجز مىماند اما من گمان مىكنم كه براى بيماريهاى رطوبتى چشم و گوشت زائد آن مفيد است و نه غير آنها . 7 - الكحل الجلاء : چشم را نيرو مىدهد و از اشكريزى آن جلوگيرى مىكند و زيان برفزدگى را مىزدايد . راسخت ( روى سوخته ) ، زاج از هركدام سى جزء ، زنگار بيست جزء ، نوشادر پانزده جزء ، فلفل سفيد پانزده جزء و زعفران پنج جزء آنها را كوفته و بيخته در قرع گردن بلند يا قرعى كه لوله داشته باشد مىريزند و در آن را مىبندند و در ديگى مىگذارند در يك چهارم آن ديگ گوشت و نخود ريخته و مىپزند سپس آن را برميدارند و سه روز در جائى مىآويزند تا خشك شود و سه بار اين كار را تكرار كرده پس از مرتبه سوم پانزده روز و يا بيشتر آن را مىآويزند تا مواد داخل آن خشك گردد آنگاه آن را كوفته و بيخته و به چشم مىكشند . 8 - كحل الجواهر الزيبقى : قلع ، سرب و روى ( روح توتيا ) از هركدام دو جزء آنها را ذوب كرده و سپس اندازه آتش را كم مىكنند و جيوه را در آن ريخته و با ميلهاى چوبى بهم مىزنند تا مانند خاكستر شود بعد آن را برداشته مىسايند و مىبيزند و به كار مىبرند اين سرمه بينائى را نيرو مىبخشد . 9 - كحل الجواهر المكلسة ( سرمه آقا ) : قلع ، سرب ، روى و گوگرد از هركدام بيست درهم ، دارفلفل دو درهم و كف دريا يك درهم فلزات را در ظرفى از آهن ذوب كرده و گوگرد را كمكم بر آن مىپاشند و با ميلهاى آهنى بهم مىزنند تا همه آنها تكليس گردد و مانند خاكسترى سياهرنگ شود آن را بر مىدارند و مىسايند و مىبيزند سپس دار فلفل و كف دريا را سائيده با آن مخلوط مىكنند و برميدارند و به چشم مىكشند سرمهاى عجيب است كه چشم را